श्रेणी : BANNER

वीरगन्ज,०२ वैशाख । नेपाल–भारत सीमावर्ती क्षेत्रमा किनमेल गरेर आउने नेपाली नागरिकका लागि नयाँ भन्सार व्यवस्था कडाइका साथ लागू गरिएको छ। अब भारतबाट एक सय रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यका सामान ल्याउँदा अनिवार्य रूपमा भन्सार तिर्नुपर्ने व्यवस्था कार्यान्वयनमा आएको हो।
अर्थ मन्त्रालयद्वारा २०८२ जेठ १५ मा प्रकाशित परिमार्जित “यात्रु भन्सार सुविधा” सम्बन्धी नियमअनुसार सीमावर्ती भारतीय बजारबाट किनिएको वस्तु नेपाल ल्याउँदा तोकिएको सीमा नाघेपछि भन्सार घोषणा अनिवार्य गरिएको हो। यसअघि व्यवहारमा यस्तो व्यवस्था खासै कार्यान्वयन नभए पनि अब कडाइका साथ लागू गरिएको भन्सार विभागले जनाएको छ।
भन्सार विभागका अनुसार सीमावर्ती क्षेत्रमा रहेका सुरक्षा निकायहरूले माइकिङमार्फत सर्वसाधारणलाई सचेत गराउँदै आएका छन्। एक सय रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यका सामग्री ल्याउँदा भन्सार शुल्क तिर्नुपर्ने विषयमा दैनिक रूपमा जानकारी गराइँदैछ। विभागका प्रवक्ता पुण्यविक्रम खड्का ले नयाँ नियम राजपत्रमा प्रकाशित भएसँगै मातहतका कार्यालयहरूलाई निर्देशन दिइएको र कार्यान्वयन सुरु भइसकेको जानकारी दिए।
यस व्यवस्थाअनुसार अब भारतीय बजारमा किनमेल गर्दा तोकिएको सीमाभन्दा बढी मूल्यका वस्तु ल्याउँदा अनिवार्य रूपमा भन्सार घोषणा गर्नुपर्नेछ। व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि एक सय रुपैयाँसम्मका सामग्रीमा समेत जाँच हुन सक्ने भए पनि व्यवहारमा सो सीमासम्मका सामान ल्याउन सहजता दिइएको र त्यसभन्दा माथि भन्सार लाग्ने स्पष्ट पारिएको छ।
यस्तै, हवाई मार्गबाट आउने यात्रुका लागि उपलब्ध सुविधा स्थलमार्ग प्रयोग गर्ने सर्वसाधारणलाई नलाग्ने पनि उल्लेख गरिएको छ। यद्यपि, भारत तथा चीनमा अध्ययन गर्न जाने विद्यार्थी र भारतीय सेनामा कार्यरत नेपालीका लागि कम्प्युटर वा ल्यापटप ल्याउने विशेष सुविधा भने यथावत राखिएको छ।
भन्सार विभागले यस्तो कदमले नेपालका स्थानीय बजार र व्यवसायलाई संरक्षण पुग्ने विश्वास लिएको छ। सीमावर्ती भारतीय बजारमा हुने अत्यधिक किनमेलका कारण नेपाली बजार प्रभावित भएको गुनासो बढ्दै गएपछि यस्तो कडाइ गरिएको बताइएको छ।
स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र व्यवसायीबीचको समन्वयमा लागू गरिएको यो नियमले विशेषगरी मधेश प्रदेशका सीमावर्ती जिल्लाहरूमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ। नेपाली उपभोक्ताले भारतीय बजारमा निर्भर हुने प्रवृत्ति कम गर्दै स्वदेशी बजारलाई चलायमान बनाउने उद्देश्यसमेत यसमा निहित रहेको विभागको दाबी छ।
यसबाहेक, हाल नेपाली रुपैयाँ भारतीय मुद्राभन्दा बलियो रहेको अवस्थाले पनि भारतीय बजारमा किनमेल बढ्दा मुलुकको अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर परेको विश्लेषण गरिएको छ। पूर्वी नाका विराटनगर भन्सार कार्यालय लगायत अन्य प्रमुख भन्सार कार्यालयहरूले पनि नियम कडाइका साथ लागू गर्न थालेका छन्।